Dutch Art

Johannes Wirix-Speetjens realiseerde zich dat de kunstgeschiedenis vol queer iconen zit - van Leonard Bernstein tot Freddie Mercury. Deze ontdekkingen inspireerden hem eerst tot een serie podcasts voor de Vlaamse radiozender Klara, maar al snel groeide het idee: dit onderwerp verdient een boek. Met 'Classical Queers' brengt Johannes levens en passies samen in een kleurrijk portret van de kunstgeschiedenis die we dachten te kennen. De geschiedenis wordt vaak verteld vanuit een beperkt, mannelijk en heteroseksueel perspectief. Maar het verleden is zoveel kleurrijker dan dat!

Het "lied" is een zeer algemeen begrip dat vele soorten en vormen van liederen omvat. Wanneer we tegenwoordig het lied als kunstvorm beschouwen, bedoelen we in feite het lied met begeleiding van piano. Hoewel dat een ernstige beperking impliceert, behandelt Leo Samama in deze serie colleges toch overwegend dat klavierlied. Grofweg van Haydn en Mozart tot in onze tijd. Hij vertelt ook over de ontwikkeling van de spannende samenwerking tussen muziek en tekst. Begint de kracht van de muziek inderdaad waar die van de tekst ophoudt, of is de symbiose vele malen groter dan dat?

Claudio Monteverdi (1567-1643) is zonder twijfel de belangrijkste componist geweest uit de boeiende periode waarin de renaissance overging in de barok. In deze periode componeerde Monteverdi aanvankelijk zuiver vocale madrigalen. Vanaf de eeuwwisseling schrijft hij steeds meer madrigalen die door instrumenten worden begeleid. In 1607 verscheen zijn eerste opera, Orfeo. Zijn tweede opera, L'incoronazione di Poppea, is een grote stap vooruit in het genre.

De Franse componist Claude Debussy (1862-1918) was één van de belangrijkste componisten van het begin van de 20e eeuw. Zijn werk markeert de transitie van de late romantiek naar de moderne muziek. Tijdens zijn leven kwam hij in contact met andere componisten, waaronder Tsjaikovski en Wagner. Hij ontwikkelde zijn eigen klank en brak daarmee definitief met de romantiek.

Lang werd aangenomen dat moraal was voorbehouden aan de mens. Maar Jan van Hooff laat zien dat ook dieren coalities aangaan, in harmonie proberen samen te leven en altruïstisch gedrag kunnen vertonen. Hoe leggen dieren hun ruzies bij, hoe zorgen ze voor elkaar en welke moraal hebben ze? Van Hooff vertelt energiek over de evolutionaire aspecten van de moraal bij mens en dier.

De islam is de op één na grootste godsdienst ter wereld. Ruim een miljard mensen worden dagelijks door de koran geïnspireerd. Het college van Hans Jansen geeft een heldere uiteenzetting van de Islamitische godsdienst en cultuur, met aandacht voor o.a. de bronnen, de profeet, de gewoontes, het gebed, de politiek en de recente ontwikkelingen.

Hoe belandt een doodgewoon meisje uit een nette buurt in Melbourne in de wereld van prostitutie en drugs? In de verbluffende autobiografie ‘Onder mijn huid’ vertelt Kate Holden openhartig over hoe ze veranderde van uitmuntende kunstgeschiedenis student tot een verloren meisje in de greep van heroïne, schimmige figuren en de seksindustrie. Ondanks alles wat Kate heeft meegemaakt, weet ze haar verhaal zonder enige schaamte en met een goede dosis humor en relativering te beschrijven. Hoe heeft de jonge, afgedwaalde Kate haar leven weer in het gareel gekregen?

Het christendom heeft in vele opzichten een stempel gedrukt op de Westerse cultuur. Duidelijke voorbeelden daarvan zijn het ordenen van tijd en de kalender van feesten en bijzondere dagen. Wat is de betekenis van die feesten? Hoe en wanneer zijn ze ontstaan? Spelen voorchristelijke motieven een rol? Werkt de joodse feestkalender door in de christelijke? Hoe worden de feesten tegenwoordig gevierd, hier en elders in de christelijke kerk? In dit twee uur durende college beantwoordt Marius van Leeuwen deze en vele andere vragen op meeslepende en inspirerende wijze.

Autobiografie van de grootste sportschoenenmaker ter wereld. Phil Knight richtte in 1964 samen met hardloopcoach Bill Bowerman Blue Ribbon Sports op, in het begin als distributeur voor de Japanse schoenmaker Onitsuka Tiger. Ze begonnen met een startkapitaal van slechts $1200. In 1971 ging het bedrijf verder als Nike Inc. Knight wilde het oorspronkelijk Dimension 6 noemen. Jeff Johnson, Knights eerste werknemer, verzon de naam Nike – uitgesproken als naikie.

In de westerse kunst- en cultuurgeschiedenis beslaat de Renaissance bovenal de periode tussen 1400 en 1600. De confrontatie met de denkbeelden uit de antieke wereld bracht een wedergeboorte van de kunsten teweeg en was een breekpunt met wat men lang beschouwde als de ‘donkere middeleeuwen’. Tegenwoordig zien we de voortekenen van een renaissance al vanaf de late 12e eeuw opdoemen, met de herontdekking van de klassieke oudheid en de opkomst van het humanisme.

De gedachte aan seks met een maagd is zeer opwindend voor veel mannen. We kiezen ervoor om gemiddeld vier uur per dag voor de televisie te zitten. Onze kinderen spelen met denkbeeldige vrienden. We gaan langzamer rijden om gruwelijke ongelukken beter te bekijken en gaan naar films die ons aan het huilen maken. De manieren waarop we ‘genieten’ zijn even bizar als uiteenlopend.

Hoe kan het dat gezagvoerder Van Zanten, een ervaren KLM piloot, jaren van training en cruciale veiligheidsregels in de wind sloeg, en zodoende de grootste vliegtuigramp aller tijden veroorzaakte? Waarom zijn we eerder geneigd verliefd te worden als we ons in gevaarlijke situaties bevinden? Waarom wilde niemand luisteren toen Joshua Bell, een van de beste violisten ter wereld, een spontaan optreden probeerde te geven in een Amerikaans metrostation?

In this debut novel, a young woman in the Rocky Mountains, separated from the ancestral rhythms of her home in Scotland, turns to ancient rituals to find solace and connection. With shades of Olga Tokarczuk, Ali Smith, and Rachel Cusk, Hovel is a book for those fascinated by female interiority...

In 2016 is het 500 jaar geleden dat Utopia van Thomas More verscheen. Een filosofisch én literair meesterwerk dat 500 jaar na dato nog altijd één van de bestverkochte en gelezen klassiekers is. Hans Achterhuis behandelt in zijn college het leven van Thomas More en de ontstaansgeschiedenis en inhoud van Utopia. Om de politiek van zijn tijd te bekritiseren verpakt More zijn opvattingen in een reisverhaal: het eiland Utopia is Mores literaire antwoord op de grote kloof tussen arm en rijk, op de corrupte machthebbers en de onmacht van de politiek.

Dit hoorspel ertelt het verhaal over Vincent van Goghs strijd voor erkenning en succes, over zijn tegenslagen en angsten, over zijn ambitie en doorzettingsvermogen. Zijn unieke talenten maar ook zijn menselijke kanten worden blootgelegd. Met Prinses Anita van Oranje als verteller en acteur Jochum ten Haaf in de rol van Vincent van Gogh. Overige stemmen zijn die van kunsthistoricus Fred Leeman, acteur Hugo Koolschijn, voormalig directeur van Carré Hein Jens en producer Diederick van Eck.

In Ik weet zeker dat het liefde was vraagt ze zich af: hoe beïnvloedt de ene relatie de andere? Hoe werkt een verlies door in je (liefdes)leven? Deze meeslepende memoires zijn niet alleen een reconstructie van opgroeien zonder moeder, maar ook een pijnlijk herkenbare zoektocht naar het verlangen om gezien te worden en naar intimiteit in allerlei uitingsvormen.

Het belang van het antieke Griekse theater blijkt uit de doorwerking en invloed ervan in latere eeuwen. Dichters, prozaschrijvers, beeldend kunstenaars, cineasten, componisten en choreografen raakten hierdoor geïnspireerd. Maar het belang blijkt ook uit de vele opvoeringen van klassieke toneelstukken in de huidige tijd. De vraagstukken die in de tragedies en komedies aan de orde komen zijn tijdloos en de schitterende poëtische taal blijft het publiek aanspreken en ontroeren, ook in vertaling. In zijn hoorcollege bespreekt Hein van Dolen zoveel mogelijk facetten van het antieke theater.

In haar hoorcollege over 120 jaar stijlen en substijlen in jazz en in de geïmproviseerde muziek geeft Vera Vingerhoeds inzicht in de muzikale ontwikkelingen in jazz. Wat is jazz? Hoe ontwikkelen zich nieuwe vormen van jazz? Welke muzikale ingrediënten zijn kenmerkend voor een stijl? Hoe wordt er geïmproviseerd? Van worksongs en blues via swing, bebop en free jazz naar postbop, fusion, wereldjazz en de urban jazz van vandaag: meer dan 20 jazzstijlen komen aan bod met gebruikmaking van veel luisterfragmenten.

Arthur Conan Doyle (1859-1930) was de bedenker van Sherlock Holmes, wellicht de beroemdste fictieve figuur uit de geschiedenis van de literatuur en nog steeds een bron van literatuur, film en amusement. Jean Paul Van Bendegem, Johan Braeckman en Vitalski behandelen elk om beurt het bijzonder boeiende leven en werk van Arthur Conan Doyle. Uiteraard komen Sherlock Holmes en Dr. Watson uitgebreid aan bod, maar ze bespreken ook het minder bekende literaire werk van Conan Doyle, evenals zijn vreemde excursies in het spiritisme en zijn historische werken en politieke pamfletten.

"Out in the woods stood a nice little Fir Tree. The place he had was a very good one: the sun shone on him: as to fresh air, there was enough of that, and round him grew many large-sized comrades, pines as well as firs. But the little Fir wanted so very much to be a grown-up tree..." So begins...